aktualności
Pierwszy Open Call Polskiej Sieci Sztuk Performatywnych rozstrzygnięty. Przedstawiamy laureatów
181 zgłoszeń z całej Polski, dwa wybrane projekty i początek nowego modelu współpracy dla niezależnych sztuk performatywnych. Rozstrzygnięty został pierwszy Open Call Polskiej Sieci Sztuk Performatywnych, ogólnopolskiej inicjatywy sześciu instytucji kultury, której celem jest budowanie trwałego systemu wsparcia dla
niezależnych twórców i twórczyń.
Edycja 2026 odbywa się pod hasłem „Ciała wspólne” i skupia się na projektach badających relacje między ludźmi, środowiskiem i przestrzenią miejską.
Po obradach jury do realizacji programu prezentacji w ramach Polskiej Sieci Sztuk Performatywnych zostały wybrane dwa spektakle:
h.art company / Stanisław Bulder x Artur Grabarczyk – „MIAZGA”
Romuald Krężel – „All That I Left Behind Is Here”
Oba projekty zostaną zaprezentowane w miastach partnerskich sieci, zyskując możliwość dotarcia do nowej publiczności oraz funkcjonowania w ogólnopolskim obiegu.
Duże zainteresowanie pierwszym naborem
181 zgłoszeń potwierdza potrzebę tworzenia nowych mechanizmów wspierających niezależne środowisko sztuk performatywnych. Open Call był skierowany do artystów i artystek, kolektywów, organizacji pozarządowych oraz instytucji kultury posiadających gotowe projekty performatywne.
– Większość produkcji budujących polską scenę sztuk performatywnych powstaje w systemie rezydencyjno-projektowym, który koncentruje się na tworzeniu nowych prac. Problemem pozostaje ich dalsze funkcjonowanie. Wiele spektakli po kilku prezentacjach kończy swój obieg. Jednym z głównych założeń Open Callu, podobnie jak całej Polskiej Sieci Sztuk Performatywnych, jest tworzenie warunków do wzmacniania obiegu już istniejących prac oraz bardziej zrównoważonego podejścia do ich produkcji i eksploatacji. – mówi Andrzej Pakuła, przedstawiciel Pawilonu – oddziału Galerii Miejskiej Arsenał w Poznaniu. – Przy wyborze spektakli istotnym kryterium była performatywność. Szukaliśmy projektów eksperymentujących z językami scenicznymi, opartych na autorskim procesie twórczym i researchu, które pokazują odrębność sceny performatywnej wobec teatru dramatycznego i teatru tańca – dodaje.
Jury
W skład jury weszli:
· Rafał Foremski, przedstawiciel Ośrodka Teatralnego Kana (Szczecin),
· Weronika Fibich, przedstawicielka Ośrodka Teatralnego Kana (Szczecin),
· Grzegorz Laszuk, przedstawiciel Teatru Komuna Warszawa,
· Dominika Mądry, przedstawicielka Instytutu Kultury Miejskiej (Gdańsk),
· Andrzej Pakuła, przedstawiciel Pawilonu – oddziału Galerii Miejskiej Arsenał (Poznań),
· Piotr Pękala, przedstawiciel Centrum Kultury w Lublinie,
· Zofia Starikiewicz, przedstawicielka Centrum Kultury ZAMEK (Poznań)
Budujemy nową infrastrukturę dla sztuk performatywnych
Polska Sieć Sztuk Performatywnych powstała z przekonania, że współczesna sztuka potrzebuje nowych modeli współpracy.
To inicjatywa łącząca sześć instytucji z Gdańska, Warszawy, Poznania, Lublina i Szczecina, które wspólnie tworzą sieć współprodukcji, prezentacji spektakli oraz wymiany doświadczeń. Jej celem jest stworzenie trwałej infrastruktury umożliwiającej niezależnym twórcom rozwój i obecność w ogólnopolskim obiegu.
Jak podkreślają organizatorzy w manifeście:
Potrzebujemy treści, które mają znaczenie. Domagamy się form, które jeszcze nie istnieją. Tworzymy wiele scen, bo jedna to za mało.
Projekt odpowiada na brak trwałego systemu wspierającego niezależne sztuki performatywne w Polsce. Partnerzy sieci budują model współpracy oparty na współprodukcji, prezentacji spektakli w różnych ośrodkach oraz wymianie doświadczeń i zaplecza organizacyjnego. Niezależne realizacje zyskają w ten sposób dalszego funkcjonowania poza miejscem swojego powstania.
Program na lata 2026-2027
Program Polskiej Sieci Sztuk Performatywnych rozwija się wokół dwóch tematów przewodnich: „Ciała wspólne” oraz „Wspólnota w ruchu”.
Sezon 2026 otworzy premiera spektaklu Instytut Prawa Performatywnego. Tematem podjętego projektu jest zanieczyszczenie światłem i dźwiękiem. Ich działanie oparte na społecznym zaangażowaniu śledzi prawo, które w teorii powinno chronić obywatela, ale system jest tak skonstruowany ze nie chroni.
W 2027 roku sieć zrealizuje nowy projekt Gosi Wdowik, jednej z najważniejszych
współczesnych polskich twórczyń teatralnych.
Integralną częścią programu pozostają otwarte nabory, dzięki którym niezależne spektakle mogą być prezentowane w kolejnych miastach partnerskich, docierając do nowych odbiorców i rozwijając swój potencjał artystyczny.
Przestrzeń wymiany i możliwości – Polska Sieć Sztuk Performatywnych ogłasza manifest i zaprasza do współpracy
Polska Sieć Sztuk Performatywnych (PSSP), wieloletnie przedsięwzięcie zainicjowane w 2024 roku, wspiera rozwój oraz promocję różnych form sztuk performatywnych, takich jak teatr, taniec, muzyka czy performance. Obecnie sieć tworzy sześć instytucji z pięciu polskich miast: Instytut Kultury Miejskiej w Gdańsku, Teatr Komuna Warszawa, Centrum Kultury ZAMEK w Poznaniu, lubelskie Centrum Kultury, poznański „Pawilon” i szczeciński Teatr Kana.
Podczas pilotażu prowadzonego w latach 2024‒2025 udało się wypracować mechanizm koprodukcji i wymiany spektakli. W tej formule powstało przedstawienie „Gods of love” (Marii Magdaleny Kozłowskiej, Magdy Kupryjanowicz i Oskara Malinowskiego).
Te pierwsze wspólne i intensywne doświadczenia zaowocowały ogłoszeniem dostępnego poniżej manifestu Polskiej Sieci Sztuk Peformatywnych.
– Łączymy doświadczenie instytucji z dynamiką pracy artystów niezależnych. Budujemy zaplecze produkcyjne, które umożliwia powstawanie nowych dzieł dostępnych dla szerokiej publiczności – nie pomimo systemu, lecz dzięki świadomie wykorzystywanym i tworzonym strukturom – mówią przedstawicielki i przedstawiciele instytucji tworzących Polską Sieć Sztuk Performatywnych w swym manifeście.
Treści, które mają znaczenie
Dzięki dofinansowaniu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego sieć kontynuuje swoje działania, zapowiadając premiery dwóch spektakli. Jeszcze w 2026 roku będzie można zobaczyć bezkompromisową realizację Pracowni Prawa Performatywnego. Natomiast na 2027 rok planowana jest prezentacja projektu Gosi Wdowik, która z czułością i odwagą przekształca osobiste doświadczenia w intensywne formy performatywne. Ważną częścią programu Sieci będą prezentacje gotowych spektakli wybranych w open call.
– Nasze działanie wpisuje się w europejski horyzont sztuk performatywnych: wybieramy różnorodność zamiast jednorodności, wrażliwość zamiast obojętności, mobilność zamiast stagnacji – manifest PSSP.
Premiery oraz wybrane w naborze spektakle będą pokazywane we wszystkich ośrodkach partnerskich Sieci. Ta nowatorska w Polsce formuła pozwoli znacząco poszerzyć widownię sztuk performatywnych. Jest to także istotne wsparcie dla działających najczęściej poza strukturami teatrów repertuarowych artystek i artystów, których twórczość wciąż nie doczekała się trwałego, instytucjonalnego wsparcia.
– Polski system teatralny, oparty na stabilności instytucji i zamkniętych zespołach, zapewnia ciągłość – lecz ogranicza ryzyko. A bez ryzyka nie ma ruchu. Bez ruchu nie ma życia. Bez życia nie ma sztuki.
Współpraca jako narzędzie zmiany
Polska Sieć Sztuk Performatywnych chce również zająć się diagnozą stanu sztuk performatywnych w Polsce. Temu zostanie poświęcona debata zaplanowana na czwartek, 14 maja 2026 roku, godz. 18:00. Wydarzenie będzie bezpłatne i będzie można w nim wziąć udział na żywo w siedzibie Teatru Komuny Warszawa (ul. Emilii Plater 31, Warszawa) lub śledząc streaming dostępny w mediach społecznościowych.
Podczas spotkania będą obecne przedstawicielki i przedstawiciele instytucji tworzących PSSP, zaproszone osoby artystyczne oraz osoby zajmujące się naukowo lub dziennikarsko teatrem i innymi sztukami performatywnymi.
Polska Sieć Sztuk Performatywnych:
• Instytut Kultury Miejskiej (Gdańsk), https://ikm.gda.pl
• Teatr Komuna Warszawa (Warszawa), https://komuna.warszawa.pl
• Centrum Kultury ZAMEK (Poznań), https://ckzamek.pl
• Centrum Kultury (Lublin), https://ck.lublin.pl
• Pawilon (Poznań), https://pawilon.org
• Teatr Kana (Szczecin), https://www.teatrkana.pl